Automatyka budynkowa w Perun Cortexa działa tam, gdzie powinna: na sterowniku w budynku, nie w cudzej chmurze. Reguły „zdarzenie → warunek → akcja” układacie graficznie w przeglądarce, a wykonuje je kontroler — także wtedy, gdy serwer jest wyłączony, a internet nie działa. To ten sam system, który obsługuje kontrolę dostępu i rejestrację czasu pracy, więc światło, wentylacja i drzwi przestają być trzema osobnymi instalacjami.
Reguły układa się graficznie, nie w kodzie
Regułę buduje się z klocków na kanwie: wyzwalacz (co się stało), opcjonalny warunek (przy jakiej wartości) i akcje (co ma się wydarzyć). Do akcji dokładacie opóźnienia i czasy trwania — bez pisania choćby linijki kodu i bez znajomości protokołu.
Przykłady, które składa się w minutę:
- sygnał z czujki ruchu na wejściu cyfrowym → światło na przekaźniku włączone impulsem na zadany czas,
- temperatura powyżej progu → załączenie wentylacji; poniżej — wyłączenie,
- wilgotność powyżej progu → osuszacz na wyjściu przekaźnikowym,
- wartość na wejściu analogowym poza zakresem → sekwencja akcji z opóźnieniami,
- start kontrolera po zaniku zasilania → ustawienie wyjść w bezpieczny stan.
Na co reaguje automatyka
Wyzwalaczem reguły może być zdarzenie z dowolnego modułu na magistrali:
- zmiana stanu wejścia cyfrowego — czujka, przycisk, krańcówka, styk okna,
- próg temperatury i próg wilgotności z czujników modułu,
- wartość wejścia analogowego 0–24 V z progiem i operatorem porównania,
- dotyk i gest na czytniku NFC24 — machnięcie ręką nad czytnikiem może sterować światłem bez dotykania czegokolwiek,
- przyłożenie i zabranie karty MIFARE,
- sabotaż obudowy i przeciążenie prądowe,
- zmiana stanu wyjść innego modułu oraz start kontrolera.
Akcją jest ustawienie wyjść: przekaźniki włączane na stałe albo impulsem o zadanym czasie, wyjścia analogowe 0–10 V ustawiane na wartość albo impulsowo. Jedna reguła może sterować wieloma wyjściami na różnych modułach, z różnymi opóźnieniami.
Działa bez serwera i bez internetu
To rozstrzyga o niezawodności całej instalacji. Gotowy harmonogram reguł jest wysyłany do sterownika w budynku i tam wykonywany. Serwer może być w trakcie aktualizacji, łącze może paść — światło na czujkę i wentylacja na próg temperatury działają dalej, bo decyzja zapada lokalnie, w milisekundach, bez podróży przez chmurę.
Po restarcie albo wymianie kontrolera urządzenie samo zgłasza się do serwera i odzyskuje swój harmonogram — nikt nie musi pamiętać o ponownym wgraniu konfiguracji.
Szablony zamiast konfigurowania każdego pokoju osobno
Regułę projektuje się raz, jako szablon — na przykład „pokój biurowy: czujka → światło, próg temperatury → wentylacja”. Szablon podpina się do kolejnych pomieszczeń, wskazując tylko, który fizyczny moduł gra którą rolę. Sto pokoi to jeden projekt i sto przypisań, nie sto projektów.
Wymiana modułu nie wymaga ponownej konfiguracji. Reguły odwołują się do miejsca w szablonie, nie do numeru seryjnego — po podmianie uszkodzonego modułu na nowy system sam podstawia jego numer i dosyła harmonogram do sterownika.
Do modułu można też przypiąć gotową funkcję — zestaw reguł, który wędruje razem z nim. Funkcję można nadpisać na pojedynczym porcie, gdy jedno wejście ma działać inaczej niż reszta.
Moduły wejść i wyjść serii EMIL
Automatyka wykonuje się na modułach I/O podłączonych magistralą RS-485, zasilanych 24 V:
- EMIL3 — 6 wejść cyfrowych, 5 wyjść przekaźnikowych, czujniki temperatury i wilgotności,
- EMIL3A — 8 wejść analogowych 0–24 V i 8 wyjść 0–10 V, do współpracy z automatyką HVAC,
- EMIL3IN — 19 wejść cyfrowych, gdy trzeba zebrać sygnały z wielu czujek i styków,
- EMILPiko — pojedynczy przekaźnik do doposażenia jednego punktu,
- czytnik NFC24 — karty MIFARE, dotyk i gesty, z własnym wejściem i wyjściem.
Każdy moduł ma fabryczny, unikalny numer seryjny — identyfikacja na magistrali nie wymaga przełączników ani ręcznego adresowania.
Alarmy i powiadomienia
Zdarzenia alarmowe z modułów trafiają do panelu z podziałem na priorytety: obiekt na planie zmienia kolor, operator dostaje powiadomienie na żywo, a wskazane osoby — wiadomość e-mail. Kolor alarmu pozostaje na planie do czasu obsłużenia, więc zdarzenie z nocnej zmiany nie znika samo rano.
Jeden system zamiast trzech instalacji
Automatyka, kontrola dostępu i rejestracja czasu pracy pracują na tych samych modułach, tej samej magistrali i w tym samym panelu. W praktyce oznacza to jedną wycenę, jedno okablowanie i jedno miejsce, w którym szuka się przyczyny, gdy coś nie działa — zamiast trzech wykonawców wskazujących na siebie nawzajem.
Wdrożenie
System instaluje się na Waszym serwerze — Linux (Debian lub Ubuntu), 4 rdzenie procesora, 3 GB pamięci RAM, 10 GB przestrzeni dyskowej. Konfiguracja reguł odbywa się w przeglądarce, bez dodatkowego oprogramowania na stacjach roboczych.
Najczęstsze pytania o automatykę budynkową
Czy automatyka działa bez internetu?
Tak. Reguły są wysyłane do sterownika w budynku i tam wykonywane. Brak internetu, awaria serwera czy jego aktualizacja nie zatrzymują sterowania — decyzje zapadają lokalnie. Po powrocie łączności sterownik sam synchronizuje się z serwerem.
Czy do ułożenia reguł trzeba umieć programować?
Nie. Reguły składa się graficznie w przeglądarce: wyzwalacz, warunek, akcje z opóźnieniami i czasami trwania. Wiedza o protokole komunikacji i adresach modułów nie jest potrzebna.
Co się dzieje po wymianie uszkodzonego modułu?
Reguły odwołują się do miejsca w szablonie, nie do numeru seryjnego urządzenia. Po podpięciu nowego modułu system podstawia jego numer i automatycznie dosyła zaktualizowany harmonogram do sterownika — ponowna konfiguracja reguł nie jest potrzebna.
Czy system steruje urządzeniami 0–10 V?
Tak. Moduł EMIL3A ma 8 wyjść 0–10 V, którym reguły ustawiają wartość na stałe albo impulsowo, oraz 8 wejść analogowych 0–24 V, które mogą być wyzwalaczem z progiem i operatorem porównania.
Czy automatyka reaguje na temperaturę i wilgotność?
Tak. Moduły raportują odczyty z czujników, a reguła z progiem — na przykład „powyżej 26°C załącz wentylację” — wykonuje się na sterowniku. Progi ustawia się z dokładnością do 0,1°C.
Czy można sterować światłem bez dotykania włączników?
Tak, na dwa sposoby: czujka ruchu na wejściu cyfrowym włącza światło impulsem na zadany czas, a czytnik NFC24 rozpoznaje gesty — machnięcie ręką nad czytnikiem może być wyzwalaczem reguły.
Zobacz też: kontrola dostępu i rejestracja czasu pracy — jeden system na tych samych modułach.